メインコンテンツへ移動
Zoobrary
ORDER

ナマズ目(なまずもく)

Siluriformes

概要

生態と外見

ナマズ目は、口元の長い髭 (口髭、こうし) が特徴的な淡水魚中心のグループで、現生約 3,500 種。体長 5 cm-3 m と幅広く、ヨーロッパオオナマズ (Silurus glanis) は淡水魚最大級。鱗を欠く滑らかな皮膚、平たい頭、夜行性の生活様式が共通点で、髭は触覚・味覚センサーとして暗水の中で獲物を探る。背鰭・胸鰭の先端に毒棘を持つ種が多い。

他分類との違い

コイ目 (Cypriniformes) と姉妹群でともに骨鰾類だが、本目は髭の発達が顕著、鱗が原則として消失、皮膚に多数の味覚受容細胞 (口外味蕾) が分布する。これにより全身が「巨大な舌」のように機能し、口を開けずとも食物の位置・種類を識別できる。咽頭歯はあるが、コイ目ほど発達せず、餌は丸呑みが基本。

名前の由来

模式属 Silurus (シルルス、ヨーロッパオオナマズ属) + -iformes で「ナマズ型の魚の目」。Silurus はギリシア語 silouros が古い記録で、ナイル川や黒海周辺の大型淡水魚を指した語。和名「ナマズ」は古名で、「滑らずる魚」が転じたとされる。

興味深い特徴

電気ナマズ (Malapterurus electricus、デンキナマズ科) は最大 350 V の放電で獲物を麻痺させ、捕食と防御に使う。電気ウナギ (Electrophorus electricus、デンキウナギ目) と並ぶ強力な発電魚で、古代エジプトの墓壁画に「ナイルの雷魚」として描かれ、医療目的で電気治療に使われた最古の記録がある。

明日使えるうんちく

ナマズは日本では地震を予知する伝承で知られるが、国内の公的機関で長期間行われた行動観察研究では「行動異常と地震の相関は統計的に有意ではない」と結論されてきた。一方、振動感受性は高く、地震 P 波の到達直後 (S 波到達前) に逃避行動を起こすことは確認されているため、伝承の発端には科学的根拠の一端があるとされる。

この説明は役に立ちましたか?

下位分類

177
Hypophthalmidae科
Hypophthalmidae · 登録 0種
BOLD:ACN2501科
BOLD:ACN2501 · 登録 0種
BOLD:ACA7308科
BOLD:ACA7308 · 登録 0種
BOLD:ACC3914科
BOLD:ACC3914 · 登録 0種
BOLD:ABV3902科
BOLD:ABV3902 · 登録 0種
Bachmanniidae科
Bachmanniidae · 登録 0種
BOLD:ACG5438科
BOLD:ACG5438 · 登録 0種
Phreatobiidae科
Phreatobiidae · 登録 0種
BOLD:ACG5467科
BOLD:ACG5467 · 登録 0種
BOLD:ACC3959科
BOLD:ACC3959 · 登録 0種
BOLD:ACI5907科
BOLD:ACI5907 · 登録 0種
BOLD:ABX1376科
BOLD:ABX1376 · 登録 0種
Pimelodidae科
Pimelodidae · 登録 0種
Claroteidae科
Claroteidae · 登録 0種
Nematogenyidae科
Nematogenyidae · 登録 0種
BOLD:ABV7629科
BOLD:ABV7629 · 登録 0種
BOLD:ACJ2594科
BOLD:ACJ2594 · 登録 0種
Erethistidae科
Erethistidae · 登録 0種
BOLD:ACG5717科
BOLD:ACG5717 · 登録 0種
Hypsidoridae科
Hypsidoridae · 登録 0種
BOLD:ACG5436科
BOLD:ACG5436 · 登録 0種
BOLD:ACG5679科
BOLD:ACG5679 · 登録 0種
BOLD:ACM2678科
BOLD:ACM2678 · 登録 0種
BOLD:ACM4307科
BOLD:ACM4307 · 登録 0種
Loricariidae科
Loricariidae · 登録 0種
BOLD:ACI6569科
BOLD:ACI6569 · 登録 0種
Pseudopimelodidae科
Pseudopimelodidae · 登録 0種
BOLD:ACN9680科
BOLD:ACN9680 · 登録 0種
BOLD:AAU2269科
BOLD:AAU2269 · 登録 0種
Heptapteridae科
Heptapteridae · 登録 0種
BOLD:ACJ2538科
BOLD:ACJ2538 · 登録 0種
BOLD:ABV3900科
BOLD:ABV3900 · 登録 0種
Chacidae科
Chacidae · 登録 0種
BOLD:AAZ4976科
BOLD:AAZ4976 · 登録 0種
Amphiliidae科
Amphiliidae · 登録 0種
BOLD:ACE7849科
BOLD:ACE7849 · 登録 0種
BOLD:AAU2121科
BOLD:AAU2121 · 登録 0種
BOLD:ACA6972科
BOLD:ACA6972 · 登録 0種
BOLD:AAM2816科
BOLD:AAM2816 · 登録 0種
BOLD:AAF8860科
BOLD:AAF8860 · 登録 0種
BOLD:ACG5387科
BOLD:ACG5387 · 登録 0種
BOLD:AAF2081科
BOLD:AAF2081 · 登録 0種
BOLD:AAC0525科
BOLD:AAC0525 · 登録 0種
Scoloplacidae科
Scoloplacidae · 登録 0種
BOLD:AAC1624科
BOLD:AAC1624 · 登録 0種
Vorhisiidae科
Vorhisiidae · 登録 0種
BOLD:ACG5468科
BOLD:ACG5468 · 登録 0種
BOLD:ACG5301科
BOLD:ACG5301 · 登録 0種
BOLD:AAI7383科
BOLD:AAI7383 · 登録 0種
BOLD:ABV3901科
BOLD:ABV3901 · 登録 0種
BOLD:AAF8852科
BOLD:AAF8852 · 登録 0種
BOLD:AAU0094科
BOLD:AAU0094 · 登録 0種
Cranoglanididae科
Cranoglanididae · 登録 0種
Diplomystidae科
Diplomystidae · 登録 0種
Cetopsidae科
Cetopsidae · 登録 0種
BOLD:ABU9931科
BOLD:ABU9931 · 登録 0種
Ailiidae科
Ailiidae · 登録 0種
BOLD:AAD9393科
BOLD:AAD9393 · 登録 0種
BOLD:ACD9285科
BOLD:ACD9285 · 登録 0種
Mochokidae科
Mochokidae · 登録 0種
Ageneiosidae科
Ageneiosidae · 登録 0種
Doradidae科
Doradidae · 登録 0種
BOLD:ACY4012科
BOLD:ACY4012 · 登録 0種
Amblycipitidae科
Amblycipitidae · 登録 0種
Astroblepidae科
Astroblepidae · 登録 0種
BOLD:ADO3102科
BOLD:ADO3102 · 登録 0種
BOLD:ADL3506科
BOLD:ADL3506 · 登録 0種
Siluridae科
Siluridae · 登録 0種
Callitrichtyidae科
Callitrichtyidae · 登録 0種
BOLD:AAZ9401科
BOLD:AAZ9401 · 登録 0種
BOLD:AAV3635科
BOLD:AAV3635 · 登録 0種
BOLD:AAZ3788科
BOLD:AAZ3788 · 登録 0種
BOLD:ACC3767科
BOLD:ACC3767 · 登録 0種
BOLD:AEV2378科
BOLD:AEV2378 · 登録 0種
BOLD:ACA7313科
BOLD:ACA7313 · 登録 0種
BOLD:AAH9363科
BOLD:AAH9363 · 登録 0種
BOLD:ACF3321科
BOLD:ACF3321 · 登録 0種
BOLD:ACI8380科
BOLD:ACI8380 · 登録 0種
Trichomycteridae科
Trichomycteridae · 登録 0種
BOLD:AAD1291科
BOLD:AAD1291 · 登録 0種
BOLD:AAD2593科
BOLD:AAD2593 · 登録 0種
BOLD:ACR5792科
BOLD:ACR5792 · 登録 0種
Anchariidae科
Anchariidae · 登録 0種
BOLD:ACC3836科
BOLD:ACC3836 · 登録 0種
BOLD:ACG5470科
BOLD:ACG5470 · 登録 0種
BOLD:ACG5325科
BOLD:ACG5325 · 登録 0種
BOLD:ACK2184科
BOLD:ACK2184 · 登録 0種
BOLD:ABU8765科
BOLD:ABU8765 · 登録 0種
BOLD:AAD0169科
BOLD:AAD0169 · 登録 0種
Schilbeidae科
Schilbeidae · 登録 0種
BOLD:ACQ9923科
BOLD:ACQ9923 · 登録 0種
BOLD:AEB7205科
BOLD:AEB7205 · 登録 0種
BOLD:AAD2017科
BOLD:AAD2017 · 登録 0種
BOLD:ACI8418科
BOLD:ACI8418 · 登録 0種
BOLD:AAZ3944科
BOLD:AAZ3944 · 登録 0種
BOLD:ACG5394科
BOLD:ACG5394 · 登録 0種
Clariidae科
Clariidae · 登録 0種
BOLD:AAM9999科
BOLD:AAM9999 · 登録 0種
BOLD:ACK2183科
BOLD:ACK2183 · 登録 0種
BOLD:ABX1373科
BOLD:ABX1373 · 登録 0種
BOLD:ADA3287科
BOLD:ADA3287 · 登録 0種
Lacantuniidae科
Lacantuniidae · 登録 0種
BOLD:ACG5472科
BOLD:ACG5472 · 登録 0種
BOLD:AAZ3953科
BOLD:AAZ3953 · 登録 0種
BOLD:ACG5512科
BOLD:ACG5512 · 登録 0種
Bagridae科
Bagridae · 登録 0種
BOLD:ABW0120科
BOLD:ABW0120 · 登録 0種
BOLD:ACD9259科
BOLD:ACD9259 · 登録 0種
Ritidae科
Ritidae · 登録 0種
Kryptoglanidae科
Kryptoglanidae · 登録 0種
BOLD:ACG5357科
BOLD:ACG5357 · 登録 0種
Horabagridae科
Horabagridae · 登録 0種
BOLD:ACM4263科
BOLD:ACM4263 · 登録 0種
Callichthyidae科
Callichthyidae · 登録 0種
BOLD:ACI6790科
BOLD:ACI6790 · 登録 0種
BOLD:ACJ3582科
BOLD:ACJ3582 · 登録 0種
BOLD:ACD9256科
BOLD:ACD9256 · 登録 0種
Malapteruridae科
Malapteruridae · 登録 0種
BOLD:AAZ3786科
BOLD:AAZ3786 · 登録 0種
BOLD:ACI8058科
BOLD:ACI8058 · 登録 0種
BOLD:AEB8146科
BOLD:AEB8146 · 登録 0種
BOLD:ACG5996科
BOLD:ACG5996 · 登録 0種
Sisoridae科
Sisoridae · 登録 0種
Plotosidae科
Plotosidae · 登録 0種
BOLD:ACG5360科
BOLD:ACG5360 · 登録 0種
BOLD:ABA0346科
BOLD:ABA0346 · 登録 0種
BOLD:ACC4020科
BOLD:ACC4020 · 登録 0種
BOLD:AAZ7557科
BOLD:AAZ7557 · 登録 0種
Auchenipteridae科
Auchenipteridae · 登録 0種
BOLD:ACA7291科
BOLD:ACA7291 · 登録 0種
Ariidae科
Ariidae · 登録 0種
Austroglanididae科
Austroglanididae · 登録 0種
Trachymochlus科
Trachymochlus · 登録 0種
BOLD:ABA0359科
BOLD:ABA0359 · 登録 0種
BOLD:ACG5500科
BOLD:ACG5500 · 登録 0種
BOLD:ACG5356科
BOLD:ACG5356 · 登録 0種
BOLD:ABV0002科
BOLD:ABV0002 · 登録 0種
BOLD:ACA7314科
BOLD:ACA7314 · 登録 0種
BOLD:ACK2163科
BOLD:ACK2163 · 登録 0種
BOLD:ACA7915科
BOLD:ACA7915 · 登録 0種
BOLD:ACE3935科
BOLD:ACE3935 · 登録 0種
BOLD:AAA6320科
BOLD:AAA6320 · 登録 0種
BOLD:ACK2120科
BOLD:ACK2120 · 登録 0種
BOLD:ACR6279科
BOLD:ACR6279 · 登録 0種
Olyridae科
Olyridae · 登録 0種
BOLD:ACG5473科
BOLD:ACG5473 · 登録 0種
BOLD:ACG6728科
BOLD:ACG6728 · 登録 0種
BOLD:ABV0048科
BOLD:ABV0048 · 登録 0種
BOLD:ACI6010科
BOLD:ACI6010 · 登録 0種
BOLD:ACG5306科
BOLD:ACG5306 · 登録 0種
BOLD:AAI8915科
BOLD:AAI8915 · 登録 0種
BOLD:ACG5841科
BOLD:ACG5841 · 登録 0種
Heteropneustidae科
Heteropneustidae · 登録 0種
BOLD:ABY6211科
BOLD:ABY6211 · 登録 0種
BOLD:AAD2653科
BOLD:AAD2653 · 登録 0種
BOLD:AAZ4703科
BOLD:AAZ4703 · 登録 0種
BOLD:AAV3636科
BOLD:AAV3636 · 登録 0種
BOLD:ACG5448科
BOLD:ACG5448 · 登録 0種
Ictaluridae科
Ictaluridae · 登録 0種
Aspredinidae科
Aspredinidae · 登録 0種
BOLD:ADL4127科
BOLD:ADL4127 · 登録 0種
BOLD:ACG5346科
BOLD:ACG5346 · 登録 0種
BOLD:ACA7171科
BOLD:ACA7171 · 登録 0種
BOLD:ACG5478科
BOLD:ACG5478 · 登録 0種
BOLD:ACG5459科
BOLD:ACG5459 · 登録 0種
BOLD:ACM4215科
BOLD:ACM4215 · 登録 0種
BOLD:ACA4583科
BOLD:ACA4583 · 登録 0種
BOLD:ACG5446科
BOLD:ACG5446 · 登録 0種
BOLD:AAE0622科
BOLD:AAE0622 · 登録 0種
BOLD:ACY7697科
BOLD:ACY7697 · 登録 0種
BOLD:ACK2169科
BOLD:ACK2169 · 登録 0種
Andinichthyidae科
Andinichthyidae · 登録 0種
BOLD:ABV3346科
BOLD:ABV3346 · 登録 0種
Pangasiidae科
Pangasiidae · 登録 0種
BOLD:ACG5344科
BOLD:ACG5344 · 登録 0種
Akysidae科
Akysidae · 登録 0種
BOLD:ABX1364科
BOLD:ABX1364 · 登録 0種

この分類の生物

0
生物一覧はキーワード検索からご確認ください。

同じ綱の他の目

条鰭綱(綱) の他の目
Ateleopodiformes目
Ateleopodiformes · 登録 0種
フグ目
Tetraodontiformes · 登録 6種
Acipenseriformes目
Acipenseriformes · 登録 1種
コイ目
Cypriniformes · 登録 3種
Notacanthiformes目
Notacanthiformes · 登録 0種
カサゴ目
Scorpaeniformes · 登録 2種
Polypteriformes目
Polypteriformes · 登録 0種
Saccopharyngiformes目
Saccopharyngiformes · 登録 0種
Synbranchiformes目
Synbranchiformes · 登録 0種
Polymixiiformes目
Polymixiiformes · 登録 0種
サケ目
Salmoniformes · 登録 0種
Percopsiformes目
Percopsiformes · 登録 0種
Stephanoberyciformes目
Stephanoberyciformes · 登録 0種
Syngnathiformes目
Syngnathiformes · 登録 2種
Zeiformes目
Zeiformes · 登録 0種
Ophidiiformes目
Ophidiiformes · 登録 0種
Myctophiformes目
Myctophiformes · 登録 0種
ヒメ目
Aulopiformes · 登録 0種
カダヤシ目
Cyprinodontiformes · 登録 0種
Gobiesociformes目
Gobiesociformes · 登録 0種
ワニトカゲギス目
Stomiiformes · 登録 0種
カレイ目
Pleuronectiformes · 登録 0種
Albuliformes目
Albuliformes · 登録 0種
Amiiformes目
Amiiformes · 登録 0種
ウナギ目
Anguilliformes · 登録 1種
Lophiiformes目
Lophiiformes · 登録 1種
アカマンボウ目
Lampriformes · 登録 0種
Lepisosteiformes目
Lepisosteiformes · 登録 0種
Cetomimiformes目
Cetomimiformes · 登録 0種
Gymnotiformes目
Gymnotiformes · 登録 1種
Clupeiformes目
Clupeiformes · 登録 0種
Beryciformes目
Beryciformes · 登録 0種
ダツ目
Beloniformes · 登録 0種
Batrachoidiformes目
Batrachoidiformes · 登録 0種
ボラ目
Mugiliformes · 登録 0種
Gasterosteiformes目
Gasterosteiformes · 登録 0種
トウゴロウイワシ目
Atheriniformes · 登録 0種
カライワシ目
Elopiformes · 登録 0種
Gonorynchiformes目
Gonorynchiformes · 登録 0種
Characiformes目
Characiformes · 登録 1種
タラ目
Gadiformes · 登録 0種
カワカマス目
Esociformes · 登録 0種
スズキ目
Perciformes · 登録 21種
Osteoglossiformes目
Osteoglossiformes · 登録 3種
キュウリウオ目
Osmeriformes · 登録 0種
分類ツリーを見る
ナマズ目 の分類階層を樹形図で確認する