メインコンテンツへ移動
Zoobrary
ORDER

コイ目(こいもく)

Cypriniformes

概要

生態と外見

コイ目は、淡水魚で最大級の目のひとつで、現生約 4,000 種。体長 2 cm のメダカ大から 3 m のヨーロッパオオナマズ (実はナマズ目だが) には及ばないものの、コイ・フナ・ソウギョ・ウグイ・タナゴ・ドジョウなど日本の淡水魚の代表格を多数含む。歯がない (顎歯を欠く) かわりに咽頭歯 (いんとうし、喉の奥にある摂食用の歯) で食物を磨り潰す独特の摂食機構を持つ。

他分類との違い

スズキ目 (Perciformes) など海産硬骨魚と異なり、本目は基本的に淡水産で、棘条が乏しく胸鰭・腹鰭が腹側寄りに位置する。同じく淡水中心のナマズ目 (Siluriformes) とは姉妹群と考えられ、ともに「骨鰾類 (こつひょうるい、内耳と鰾を骨で連絡するウェーバー器官を持つグループ)」に属するが、ナマズ目が髭を発達させるのに対し本目は髭を持つ種が少なく、咽頭歯への依存度が高い。

名前の由来

模式属 Cyprinus (キプリヌス、コイ属) + -iformes で「コイ型の魚の目」。Cyprinus は古代ギリシアでアフロディーテ女神 (キプロス出身) に捧げられた魚の名から。和名「コイ目」は日本産代表種コイ (Cyprinus carpio) を冠した目名。

興味深い特徴

コイ目の魚は内耳と鰾 (うきぶくろ) を 3-4 個の小骨 (ウェーバー器官) で繋ぎ、鰾を共鳴器として使って高感度の聴覚を実現する。これにより 1 kHz 以上の高音まで聞き取れ、雷鳴・船舶モーター音などを察知できる。釣り師の間で「魚は足音を聞く」と言われるのはこの仕組みによる。

明日使えるうんちく

コイ (Cyprinus carpio) は世界最古の養殖魚の一つで、中国では紀元前 5 世紀には養殖が確立していた記録がある。日本には弥生時代に渡来し、奈良時代の宮中料理にも登場、現代では錦鯉 (にしきごい) として園芸品種化が進み、新潟県小千谷市・長岡市の品評会で 1 匹 1,000 万円以上の値がつく個体もある「泳ぐ宝石」として国際的に評価される。

この説明は役に立ちましたか?

下位分類

153
BOLD:ACC5688科
BOLD:ACC5688 · 登録 0種
BOLD:ACA4458科
BOLD:ACA4458 · 登録 0種
BOLD:ACF3686科
BOLD:ACF3686 · 登録 0種
BOLD:ACP0147科
BOLD:ACP0147 · 登録 0種
BOLD:ABA1573科
BOLD:ABA1573 · 登録 0種
Danionidae科
Danionidae · 登録 0種
BOLD:AAZ3830科
BOLD:AAZ3830 · 登録 0種
Cobitidae科
Cobitidae · 登録 1種
BOLD:ACG5816科
BOLD:ACG5816 · 登録 0種
BOLD:ACG5718科
BOLD:ACG5718 · 登録 0種
BOLD:ACM3905科
BOLD:ACM3905 · 登録 0種
BOLD:ACM4341科
BOLD:ACM4341 · 登録 0種
BOLD:ACR5963科
BOLD:ACR5963 · 登録 0種
Psilorhynchidae科
Psilorhynchidae · 登録 0種
BOLD:ABX1865科
BOLD:ABX1865 · 登録 0種
BOLD:ACM9342科
BOLD:ACM9342 · 登録 0種
BOLD:AAZ3749科
BOLD:AAZ3749 · 登録 0種
BOLD:ACA7005科
BOLD:ACA7005 · 登録 0種
BOLD:ABZ3293科
BOLD:ABZ3293 · 登録 0種
BOLD:ABU9377科
BOLD:ABU9377 · 登録 0種
BOLD:ABU8297科
BOLD:ABU8297 · 登録 0種
BOLD:ACG5973科
BOLD:ACG5973 · 登録 0種
BOLD:ACC4142科
BOLD:ACC4142 · 登録 0種
BOLD:ACO9504科
BOLD:ACO9504 · 登録 0種
BOLD:AAZ2595科
BOLD:AAZ2595 · 登録 0種
BOLD:ACR5964科
BOLD:ACR5964 · 登録 0種
BOLD:ACN2932科
BOLD:ACN2932 · 登録 0種
BOLD:ACG5968科
BOLD:ACG5968 · 登録 0種
BOLD:ACI5704科
BOLD:ACI5704 · 登録 0種
BOLD:AAZ3746科
BOLD:AAZ3746 · 登録 0種
BOLD:ACG5815科
BOLD:ACG5815 · 登録 0種
BOLD:AAY5027科
BOLD:AAY5027 · 登録 0種
Tincidae科
Tincidae · 登録 0種
BOLD:ACI8003科
BOLD:ACI8003 · 登録 0種
Xenocyprididae科
Xenocyprididae · 登録 0種
Tanichthyidae科
Tanichthyidae · 登録 0種
BOLD:AAZ4939科
BOLD:AAZ4939 · 登録 0種
Acheilognathidae科
Acheilognathidae · 登録 0種
BOLD:ABA0314科
BOLD:ABA0314 · 登録 0種
Balitoridae科
Balitoridae · 登録 0種
BOLD:ACA7220科
BOLD:ACA7220 · 登録 0種
BOLD:ACG5676科
BOLD:ACG5676 · 登録 0種
BOLD:AAZ1679科
BOLD:AAZ1679 · 登録 0種
BOLD:ACG5724科
BOLD:ACG5724 · 登録 0種
BOLD:ACR5794科
BOLD:ACR5794 · 登録 0種
BOLD:AEU7991科
BOLD:AEU7991 · 登録 0種
BOLD:ACA7173科
BOLD:ACA7173 · 登録 0種
BOLD:ACI8489科
BOLD:ACI8489 · 登録 0種
BOLD:ACC3876科
BOLD:ACC3876 · 登録 0種
BOLD:ACA7213科
BOLD:ACA7213 · 登録 0種
BOLD:ACA4233科
BOLD:ACA4233 · 登録 0種
BOLD:ABZ1067科
BOLD:ABZ1067 · 登録 0種
BOLD:ACG5565科
BOLD:ACG5565 · 登録 0種
Botiidae科
Botiidae · 登録 0種
BOLD:ACF5116科
BOLD:ACF5116 · 登録 0種
BOLD:ABA1572科
BOLD:ABA1572 · 登録 0種
BOLD:AAM0591科
BOLD:AAM0591 · 登録 0種
BOLD:ACA4193科
BOLD:ACA4193 · 登録 0種
BOLD:AAM9849科
BOLD:AAM9849 · 登録 0種
BOLD:ACM4017科
BOLD:ACM4017 · 登録 0種
BOLD:ACM9204科
BOLD:ACM9204 · 登録 0種
BOLD:ACM0775科
BOLD:ACM0775 · 登録 0種
BOLD:ACJ2545科
BOLD:ACJ2545 · 登録 0種
BOLD:ACI8346科
BOLD:ACI8346 · 登録 0種
BOLD:ACI5725科
BOLD:ACI5725 · 登録 0種
BOLD:ABA0353科
BOLD:ABA0353 · 登録 0種
BOLD:ABV3858科
BOLD:ABV3858 · 登録 0種
BOLD:ACN2402科
BOLD:ACN2402 · 登録 0種
BOLD:AAU4854科
BOLD:AAU4854 · 登録 0種
BOLD:ACA4433科
BOLD:ACA4433 · 登録 0種
BOLD:ABZ7217科
BOLD:ABZ7217 · 登録 0種
BOLD:ACA6992科
BOLD:ACA6992 · 登録 0種
BOLD:ACE9207科
BOLD:ACE9207 · 登録 0種
Enocyprididae科
Enocyprididae · 登録 0種
BOLD:ACG5532科
BOLD:ACG5532 · 登録 0種
BOLD:ACA7197科
BOLD:ACA7197 · 登録 0種
Serpenticobitidae科
Serpenticobitidae · 登録 0種
BOLD:ACG5609科
BOLD:ACG5609 · 登録 0種
Nemacheilidae科
Nemacheilidae · 登録 0種
BOLD:ACM8836科
BOLD:ACM8836 · 登録 0種
BOLD:ACC0162科
BOLD:ACC0162 · 登録 0種
BOLD:ACA6902科
BOLD:ACA6902 · 登録 0種
Ellopostomatidae科
Ellopostomatidae · 登録 0種
BOLD:ACM4060科
BOLD:ACM4060 · 登録 0種
BOLD:ABZ7004科
BOLD:ABZ7004 · 登録 0種
Catostomidae科
Catostomidae · 登録 0種
BOLD:ACA7090科
BOLD:ACA7090 · 登録 0種
Sundadanionidae科
Sundadanionidae · 登録 0種
BOLD:ABY8518科
BOLD:ABY8518 · 登録 0種
BOLD:ACM4143科
BOLD:ACM4143 · 登録 0種
BOLD:ACQ8971科
BOLD:ACQ8971 · 登録 0種
BOLD:ACR5833科
BOLD:ACR5833 · 登録 0種
BOLD:AAZ3750科
BOLD:AAZ3750 · 登録 0種
BOLD:AAZ5061科
BOLD:AAZ5061 · 登録 0種
BOLD:ACA4508科
BOLD:ACA4508 · 登録 0種
BOLD:AAT9219科
BOLD:AAT9219 · 登録 0種
BOLD:AAJ2880科
BOLD:AAJ2880 · 登録 0種
Gobionidae科
Gobionidae · 登録 0種
BOLD:AAZ3846科
BOLD:AAZ3846 · 登録 0種
Cyprinidae科
Cyprinidae · 登録 2種
BOLD:ACG5910科
BOLD:ACG5910 · 登録 0種
BOLD:ACA7146科
BOLD:ACA7146 · 登録 0種
BOLD:ACM4609科
BOLD:ACM4609 · 登録 0種
BOLD:AAZ3747科
BOLD:AAZ3747 · 登録 0種
BOLD:ACG5991科
BOLD:ACG5991 · 登録 0種
BOLD:AAZ3878科
BOLD:AAZ3878 · 登録 0種
BOLD:ABA1571科
BOLD:ABA1571 · 登録 0種
BOLD:ACQ9439科
BOLD:ACQ9439 · 登録 0種
BOLD:AAT9416科
BOLD:AAT9416 · 登録 0種
Leuciscidae科
Leuciscidae · 登録 0種
BOLD:ACA7211科
BOLD:ACA7211 · 登録 0種
BOLD:AAZ3748科
BOLD:AAZ3748 · 登録 0種
BOLD:AAU2723科
BOLD:AAU2723 · 登録 0種
BOLD:ACG5671科
BOLD:ACG5671 · 登録 0種
BOLD:AAL6321科
BOLD:AAL6321 · 登録 0種
BOLD:ACA6993科
BOLD:ACA6993 · 登録 0種
BOLD:ABU9988科
BOLD:ABU9988 · 登録 0種
BOLD:ACG5804科
BOLD:ACG5804 · 登録 0種
BOLD:ACE5848科
BOLD:ACE5848 · 登録 0種
BOLD:ACA4386科
BOLD:ACA4386 · 登録 0種
Squaliobarbinae科
Squaliobarbinae · 登録 0種
BOLD:AAZ3779科
BOLD:AAZ3779 · 登録 0種
BOLD:ACC3887科
BOLD:ACC3887 · 登録 0種
BOLD:AAS0054科
BOLD:AAS0054 · 登録 0種
BOLD:ADX0113科
BOLD:ADX0113 · 登録 0種
BOLD:ABZ1840科
BOLD:ABZ1840 · 登録 0種
BOLD:ACI8442科
BOLD:ACI8442 · 登録 0種
BOLD:AAZ3964科
BOLD:AAZ3964 · 登録 0種
BOLD:ABX1400科
BOLD:ABX1400 · 登録 0種
BOLD:AAZ1606科
BOLD:AAZ1606 · 登録 0種
BOLD:ACM4615科
BOLD:ACM4615 · 登録 0種
BOLD:ACP0154科
BOLD:ACP0154 · 登録 0種
BOLD:ABA1574科
BOLD:ABA1574 · 登録 0種
BOLD:ACC3838科
BOLD:ACC3838 · 登録 0種
BOLD:AAX0771科
BOLD:AAX0771 · 登録 0種
Gastromyzontidae科
Gastromyzontidae · 登録 0種
BOLD:AAZ1678科
BOLD:AAZ1678 · 登録 0種
BOLD:ACG5533科
BOLD:ACG5533 · 登録 0種
Paedocyprididae科
Paedocyprididae · 登録 0種
BOLD:ACM9382科
BOLD:ACM9382 · 登録 0種
BOLD:ACG5668科
BOLD:ACG5668 · 登録 0種
Vaillantellidae科
Vaillantellidae · 登録 0種
Leptobarbidae科
Leptobarbidae · 登録 0種
Barbuccidae科
Barbuccidae · 登録 0種
BOLD:ACA6991科
BOLD:ACA6991 · 登録 0種
BOLD:ACN2460科
BOLD:ACN2460 · 登録 0種
BOLD:ACA7193科
BOLD:ACA7193 · 登録 0種
BOLD:ACA7778科
BOLD:ACA7778 · 登録 0種
Gyrinocheilidae科
Gyrinocheilidae · 登録 0種
BOLD:ACM9741科
BOLD:ACM9741 · 登録 0種
BOLD:ACI6281科
BOLD:ACI6281 · 登録 0種
BOLD:ABV3857科
BOLD:ABV3857 · 登録 0種
BOLD:ACM8865科
BOLD:ACM8865 · 登録 0種

この分類の生物

3

同じ綱の他の目

条鰭綱(綱) の他の目
Acipenseriformes目
Acipenseriformes · 登録 1種
フグ目
Tetraodontiformes · 登録 6種
カサゴ目
Scorpaeniformes · 登録 2種
Percopsiformes目
Percopsiformes · 登録 0種
Polymixiiformes目
Polymixiiformes · 登録 0種
Polypteriformes目
Polypteriformes · 登録 0種
Saccopharyngiformes目
Saccopharyngiformes · 登録 0種
Stephanoberyciformes目
Stephanoberyciformes · 登録 0種
Synbranchiformes目
Synbranchiformes · 登録 0種
サケ目
Salmoniformes · 登録 0種
Syngnathiformes目
Syngnathiformes · 登録 2種
Zeiformes目
Zeiformes · 登録 0種
ナマズ目
Siluriformes · 登録 0種
カダヤシ目
Cyprinodontiformes · 登録 0種
Gobiesociformes目
Gobiesociformes · 登録 0種
ワニトカゲギス目
Stomiiformes · 登録 0種
カレイ目
Pleuronectiformes · 登録 0種
Ateleopodiformes目
Ateleopodiformes · 登録 0種
Myctophiformes目
Myctophiformes · 登録 0種
Notacanthiformes目
Notacanthiformes · 登録 0種
Ophidiiformes目
Ophidiiformes · 登録 0種
Albuliformes目
Albuliformes · 登録 0種
Amiiformes目
Amiiformes · 登録 0種
ウナギ目
Anguilliformes · 登録 1種
ヒメ目
Aulopiformes · 登録 0種
Batrachoidiformes目
Batrachoidiformes · 登録 0種
ダツ目
Beloniformes · 登録 0種
Beryciformes目
Beryciformes · 登録 0種
Cetomimiformes目
Cetomimiformes · 登録 0種
Characiformes目
Characiformes · 登録 1種
Clupeiformes目
Clupeiformes · 登録 0種
Gymnotiformes目
Gymnotiformes · 登録 1種
カワカマス目
Esociformes · 登録 0種
タラ目
Gadiformes · 登録 0種
Gonorynchiformes目
Gonorynchiformes · 登録 0種
アカマンボウ目
Lampriformes · 登録 0種
Lepisosteiformes目
Lepisosteiformes · 登録 0種
Lophiiformes目
Lophiiformes · 登録 1種
ボラ目
Mugiliformes · 登録 0種
Gasterosteiformes目
Gasterosteiformes · 登録 0種
トウゴロウイワシ目
Atheriniformes · 登録 0種
カライワシ目
Elopiformes · 登録 0種
Osteoglossiformes目
Osteoglossiformes · 登録 3種
スズキ目
Perciformes · 登録 21種
キュウリウオ目
Osmeriformes · 登録 0種
分類ツリーを見る
コイ目 の分類階層を樹形図で確認する